|
Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından:
ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN
DESTEKLENMESİNE
İLİŞKİN UYGULAMA VE DENETİM YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1
– (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, 28/2/2008
tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme
Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun
uygulamasına ve denetimine ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2
– (1) Bu
Yönetmelik, 12/4/1990
tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi
Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
Kurulması Hakkında Kanuna göre kurulan teknoloji
merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri) ile
Türkiye’deki Ar-Ge
merkezleri, Ar-Ge ve
yenilik projeleri, rekabet öncesi işbirliği
projeleri ve teknogirişim
sermayesine ilişkin destek ve teşviklere yönelik
uygulama ve denetim usul ve esaslarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3
– (1) Bu
Yönetmelik, 28/2/2008
tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme
Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 4
üncü maddesinin altıncı fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4
– (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Araştırma ve geliştirme
faaliyeti (Ar-Ge):
Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun
bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve
bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak
üzere kullanılması için sistematik bir temelde
yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün
tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında
bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve
teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları
özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan
faaliyetleri,
b) Ar-Ge
merkezi: Dar mükellef kurumların Türkiye’deki
işyerleri dâhil, kanunî veya iş merkezi Türkiye’de
bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı
içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş,
münhasıran yurt içinde araştırma ve geliştirme
faaliyetlerinde bulunan ve en az 50 tam zaman
eşdeğer Ar-Ge personeli
istihdam eden, yeterli Ar-Ge
birikimi ve yeteneği olan birimleri,
c) Ar-Ge
personeli: Ar-Ge
faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı ve
teknisyenleri;
1)
Araştırmacı: Ar-Ge
faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki
projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve
sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili
projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az
lisans mezunu uzmanları,
2)
Teknisyen: Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri
alanlarında yüksek öğrenim görmüş ya da meslek
lisesi veya meslek yüksek okullarının teknik fen ve
sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim
sahibi kişileri,
ç) Ar-Ge
projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı,
süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum,
kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî
ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak
fikrî mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit
edilmiş ve Ar-Ge
faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette
ve bilimsel esaslar çerçevesinde hazırlanan projeyi,
d)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu: Ar-Ge
merkezi ve rekabet öncesi işbirliği projelerinin
değerlendirme ve denetimini yapmak üzere 14 üncü
maddeye göre oluşturulan ve
sekreteryasını Sanayi ve Ticaret Bakanlığının
yürüteceği Değerlendirme ve Denetim Komisyonunu,
e) Destek
personeli: Ar-Ge
faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle
doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant,
sekreter, işçi ve benzeri personeli,
f) Girişimci:
Teknogirişim sermayesi
desteğinden faydalanmak üzere, ilgili merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idaresine başvuran ve
örgün öğrenim veren üniversitelerin herhangi bir
lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek
durumdaki öğrenci, yüksek lisans veya doktora
öğrencisi ya da lisans, yüksek lisans veya doktora
derecelerinden birini ön başvuru tarihinden en çok
beş yıl önce almış kişileri,
g)
İşletme: 12/4/1990
tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi
Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
Kurulması Hakkında Kanun kapsamında desteklenen
teknoloji geliştirme merkezleri ile 5746 sayılı
Kanun kapsamındaki destek ve teşvik unsurlarından
yararlanabilecek gerçek ve tüzel kişileri,
ğ) Kamu
kurum ve kuruluşları: Kuruluş kanunlarında Ar-Ge
ve/veya yenilik faaliyetlerini destekleme görevi
verilen ve yılı bütçelerinde bu amaçla konulmuş
ödeneği bulunan kurum ve kuruluşları,
h) Kamu
personeli: Kamu personeline ait özlük haklarına
sahip olmayanlardan geçici olarak ve proje süresiyle
sınırlı olarak istihdam edilenler hariç olmak üzere,
10/12/2003 tarihli ve
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun
eki I, II, III ve IV sayılı cetvellerde yer alan
kamu idarelerinde, il özel idareleri ve belediyeler
ile bunlara bağlı kuruluşlarda, üyelerinin tamamı
köylerden oluşan birlikler dışındaki mahallî idare
birliklerinde, döner sermayeli kuruluşlarda, kanunla
kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında, kamu
iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile
sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait
kuruluşlarda, 5018 sayılı Kanun kapsamı dışındaki
özel bütçeli kamu idarelerinde çalışan memurlar ile
diğer kamu görevlileri ve diğer personeli,
ı) Kanun:
28/2/2008 tarihli ve 5746
sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin
Desteklenmesi Hakkında Kanunu,
i) KOSGEB:
Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığını,
j) Rekabet öncesi işbirliği
projeleri: Birden fazla kuruluşun; ölçek
ekonomisinden yararlanmak suretiyle yeni süreç,
sistem ve uygulamalar tasarlayarak verimliliği
artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma
değer sağlamak üzere, rekabet öncesinde ortak parça
veya sistem geliştirmek ya da platform kurabilmek
amacıyla yürütecekleri, Ar-Ge
faaliyetlerine yönelik olarak yapılan ve
fizibiliteye dayanan işbirliği anlaşması kapsamında,
bilimsel ve teknolojik niteliği olan projeleri,
k)
Teknoloji merkezleri (Teknoloji merkezi
işletmeleri): 12/4/1990
tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi
Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
Kurulması Hakkında Kanun kapsamında üniversite ve
araştırma merkezlerinin imkânlarından yararlanarak
yeni ve ileri teknolojiye dayalı bilgilerin
derlendiği, değerlendirildiği, geliştirildiği ve
uygulamaya yönelik üretime hazır hâle getirilerek
işletmelerin kullanımına sunulmak için kurulan veya
kurdurulan Ar-Ge ve
yenilik projesi sahibi işletmelerin, KOSGEB
teknoloji geliştirme ve yenilik destekleri
kapsamında desteklendiği teknoloji geliştirme
merkezlerini (TEKMER),
l)
Teknogirişim sermayesi: Örgün öğrenim veren
üniversitelerin herhangi bir lisans programından bir
yıl içinde mezun olabilecek durumdaki öğrenci,
yüksek lisans veya doktora öğrencisi ya da lisans,
yüksek lisans veya doktora derecelerinden birini ön
başvuru tarihinden en çok 5 yıl önce almış
kişilerin, teknoloji ve yenilik odaklı iş
fikirlerini, desteği veren merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idareleri tarafından desteklenmesi
uygun bulunan bir iş planı çerçevesinde, katma değer
ve nitelikli istihdam yaratma potansiyeli yüksek
teşebbüslere dönüştürebilmelerini teşvik etmek için
yapılan sermaye desteğini,
m)
TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma
Kurumunu,
n)
Yenilik: Sosyal ve ekonomik ihtiyaçlara cevap
verebilen, mevcut pazarlara başarıyla sunulabilecek
ya da yeni pazarlar yaratabilecek; yeni bir ürün,
hizmet, uygulama, yöntem veya iş modeli fikriyle
oluşturulan süreçleri ve süreçlerin neticelerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ar-Ge
ve Yenilik Faaliyetlerine İlişkin Hususlar, İndirim,
İstisna,
Destek ve Teşvik
Unsurları
Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleri
MADDE 5
– (1)
Yapılan bir harcamanın Ar-Ge
indirimine konu edilebilmesi için bu harcamanın Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılmış olması
gerekir. Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleri; kültür, insan ve toplumun
bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve
bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak
üzere kullanılması amacıyla sistematik bir temelde
yaratıcı çalışmalar yürütmek suretiyle alanında
bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve
teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları
özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan
çevre uyumlu ürün tasarımı ve yazılım faaliyetleri
dâhil olmak üzere yenilik süreçlerini de içeren
faaliyetlerdir.
Ar-Ge
ve yenilik sayılmayan faaliyetler
MADDE 6
– (1)
Aşağıda sayılan faaliyetler, bu Yönetmeliğin
uygulanmasında Ar-Ge ve
yenilik faaliyeti kapsamında değerlendirilmez:
a)
Pazarlama faaliyetleri, piyasa taramaları, pazar
araştırması ya da satış
promosyonu,
b) Kalite
kontrol,
c) Sosyal
bilimlerdeki araştırmalar,
ç) Petrol,
doğalgaz, maden rezervleri arama ve sondaj
faaliyetleri,
d) İlaç
üretim izni öncesinde en az 2 aşaması yurt içinde
gerçekleştirilmeyen klinik çalışmalar ile üretim
izni sonrasında gerçekleştirilen klinik çalışmalar,
e) Bir Ar-Ge
projesi kapsamında olmaksızın icat edilmiş ya da
mevcut geliştirilmiş süreçlerin kullanımı,
f) 5 inci
maddede sayılan amaçlara yönelik olmayan şekil,
renk, dekorasyon ve benzeri estetik ve görsel
değişiklikleri içeren biçimsel değişiklikler,
g)
Programlama dilleri ile işletim sistemleri hariç
olmak üzere internet sitelerinin ve benzerlerinin
hazırlanmasına yardımcı mevcut yazılımların
kullanılması suretiyle yapılan yazılım geliştirme
faaliyetleri,
ğ)
Yazılımlara ilişkin, bilimsel ve/veya teknolojik
ilerlemeler veya teknolojik belirsizliklerin
çözülmesini içermeyen olağan ve tekrarlanan
faaliyetler,
h) İlk
kuruluş aşamasında kuruluş ve örgütlenmeyle ilgili
araştırma giderleri,
ı) Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleriyle geliştirilen ürüne veya
sürece ilişkin fikrî mülkiyet haklarının edinimi
dışında bu hakların korunmasına yönelik çalışmalar,
i) Numune
verilmek amacıyla prototiplerden kopyalar çıkarılıp
dağıtılması ve reklam
amaçlı tüketici testleri,
j) Üretim
ve üretim altyapısına yönelik yapılan yatırım
faaliyetleri, ticari üretimin planlanması ve seri
üretim sürecine ilişkin harcamalar,
k) Bir Ar-Ge
projesi kapsamında olmaksızın yeni süreç, sistem
veya ürün ortaya konulmasına hizmet etmeyen doğrudan
veya gömülü teknoloji transferi.
Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının kapsamı
MADDE 7
– (1) Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında değerlendirilen
harcamalar aşağıda yer almaktadır:
a) İlk
madde ve malzeme giderleri:
1) Her
türlü doğrudan ilk madde, yardımcı madde, işletme
malzemesi, ara mamul, yedek parça,
prototip ve benzeri
giderler ile 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi
Usul Kanununa göre amortismana tabi tutulması mümkün
olmayan maddi kıymetlerin iktisabına ilişkin
giderleri kapsar.
2)
Hammadde ve diğer malzeme stoklarından Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinde fiilen kullanılan kısma
ilişkin maliyetler Ar-Ge
ve yenilik harcaması kapsamındadır. Bu nedenle,
henüz Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerinde kullanılmamış olan hammadde ve diğer
malzemelere ilişkin maliyet tutarlarının stok
hesaplarında; kullanılan, satılan ya da elden
çıkarılanların da stok hesaplarından mahsup edilmek
suretiyle izlenmesi gerekir.
b)
Amortismanlar:
1) Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla
iktisap edilen amortismana
tabi iktisadi kıymetler için ayrılan
amortismanlardan oluşur.
2) Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de
kullanılan makine ve teçhizata ilişkin
amortismanlar, bunların
Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre
hesaplanır.
c)
Personel giderleri:
1) Kanun
kapsamında gerçekleştirilen Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla
çalıştırılan Ar-Ge
personeliyle ilgili olarak tahakkuk ettirilen
ücretler ile bu mahiyetteki giderlerdir.
2) Tam
zamanlı Ar-Ge personeli
sayısının %10’unu aşmamak üzere, Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine katılan ve bu
faaliyetlerle doğrudan ilişkili destek personelinin
ücretleri ile bu mahiyetteki giderler de personel
gideri kapsamındadır.
3) Kısmi
çalışma hâlinde, personelin Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine ayırdığı zamanın toplam
çalışma zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle
bulunan ücret tutarları, Ar-Ge
ve yenilik harcaması olarak dikkate alınır.
ç) Genel
giderler:
1)
Münhasıran Ar-Ge
merkezlerinin elektrik, su, gaz, bakım-onarım,
haberleşme, nakliye giderleri ile bu merkezlerde
kullanılan makine ve teçhizata ilişkin bakım ve
onarım giderleri gibi bu merkezlerde yürütülen
faaliyetin devamlılığını sağlamak için yapılan
giderleri kapsar.
2) Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine ilişkin sigorta giderleri,
kitap, dergi ve benzeri bilimsel yayınlara ait
giderler de bu kapsamdadır. Ancak, büro ve kırtasiye
gibi sarf malzemelerine ilişkin giderler bu kapsamda
değerlendirilmez.
3) Bu
giderlerin, Ar-Ge ve
yenilik harcaması olarak değerlendirilebilmesi için
Ar-Ge merkezinde fiilen
kullanıldığının tespit ve tevsik edilmesi
gerekmektedir. Çeşitli kıstaslara göre genel işletme
giderleri üzerinden hesaplanacak paylar bu kapsamda
değerlendirilmez.
d)
Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler: Normal bakım
ve onarım giderleri hariç olmak üzere, Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleriyle ilgili olarak işletme
dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve
kuruluşlardan mesleki veya teknik destek alınması
veya bunlara yaptırılan analizlerle ilgili olarak
yapılan ödemelerle, bu mahiyetteki diğer
ödemelerdir. Bu şekilde alınan danışmanlık hizmeti
ve diğer hizmet alımlarına ilişkin harcamalar Ar-Ge
ve yenilik harcaması kapsamında gerçekleştirilen
toplam harcama tutarının %20’sini geçemez.
e) Vergi,
resim ve harçlar: Doğrudan Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olan ve
31/12/1960 tarihli ve 193
sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile 13/6/2006 tarihli ve
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa göre gelir
veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider
olarak dikkate alınabilen vergi, resim ve harçları
kapsar. Doğrudan Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinin yürütüldüğü taşınmazlar
için ödenen vergiler, Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal
edilen mallarla ilgili gümrük vergileri ile benzeri
vergi, resim ve harçlar bu kapsamdadır.
(2)
Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, işbirliğini
oluşturan kuruluşlarca bu işbirliğine ait özel
hesaba aktarılan tutarlar, birinci fıkrada sayılan
harcamalar kapsamında olmak şartıyla, harcamanın
yapıldığı dönemde katkı sağlayan kuruluşların Ar-Ge
ve yenilik harcaması olarak kabul edilir.
Ar-Ge
indirimi uygulama esasları
MADDE 8
– (1)
Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla
kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası
fonlarca desteklenen Ar-Ge
ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projelerinde ve teknogirişim
sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerce
gerçekleştirilen Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının tamamı
31/12/2023 tarihine kadar Kurumlar Vergisi
Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının ve
Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca
ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır.
(2) 500 ve
üzerinde tam zaman eşdeğer Ar-Ge
personeli istihdam eden Ar-Ge
merkezlerinde o yıl yapılan Ar-Ge
ve yenilik harcamasının bir önceki yıla göre
artışının yarısı kurum kazancı veya ticari kazancın
tespitinde ayrıca indirim konusu yapılır. Bir
işletmenin ayrı yerleşkelerde kurulmuş birden çok
Ar-Ge merkezi bulunması
hâlinde, işletmenin toplam Ar-Ge
personeli sayısı, bu merkezlerde çalışan Ar-Ge
personelinin toplamı olarak dikkate alınır.
(3) Kanun
kapsamında Ar-Ge
indiriminden yararlananlar, Gelir Vergisi Kanununun
89 uncu maddesinin (9) numaralı bendi ile Kurumlar
Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi hükmünden ayrıca
yararlanamazlar.
(4)
Hesaplanan Ar-Ge
indirimi, yıllık gelir ya da kurumlar vergisi
beyannameleri ile geçici vergi beyannamelerinin
ilgili satırına yazılır.
(5) İlgili
dönemde kazancın yetersizliği nedeniyle indirim
konusu yapılamayan Ar-Ge
indirimi tutarı sonraki hesap dönemlerine
devredilir. Devredilen tutarlardan Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten sonraki dönemlere ait olanlar,
takip eden yıllarda Vergi Usul Kanununa göre her yıl
belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak
dikkate alınır.
(6) Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamındaki harcamalar ayrıca,
Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek suretiyle
amortisman yoluyla itfa
edilir.
(7)
Projelerin tamamlanmasına zorunlu nedenlerle imkân
kalmaması veya projenin başarısızlıkla sonuçlanması
nedeniyle iktisadi kıymet oluşmaması hâllerinde, Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılan ve önceki
yıllarda aktifleştirilmiş olan tutarlar doğrudan
gider yazılır.
(8)
Tamamlanmamış Ar-Ge ve
yenilik projesinin devredilmesi hâlinde, devri
gerçekleştiren işletmelerce aktifleştirilen tutarlar
kazanç tutarının tespitinde maliyet unsuru olarak
dikkate alınır. Ar-Ge ve
yenilik projesini devralan işletmelerce devir
tarihinden sonra proje kapsamında yapılan harcamalar
Ar-Ge indirimine konu
olur. Projenin devri için ayrıca bir bedel
ödenmişse, bu bedel Ar-Ge
indirimine konu edilemez.
(9)
Tamamlanmış bir Ar-Ge ve
yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge
ve yenilik projesini devralan işletme Ar-Ge
indiriminden yararlanamaz.
(10) Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olarak kamu kurum
ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar ile
uluslararası fonlardan alınan destekler özel bir fon
hesabında tutulur. Bu fonda yer alan tutarlar, Gelir
Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre
vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar-Ge
indirimi tutarının tespitinde Ar-Ge
harcaması olarak dikkate alınmaz. Bu şekilde
sağlanan karşılıksız fonlardan yapılan harcamalar,
yapıldığı yere göre doğrudan gider ya da
amortismana tabi iktisadi
kıymet olarak muhasebeleştirilir.
(11) Ar-Ge
ve yenilik harcamalarının, işletmelerin diğer
faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayrılarak,
Ar-Ge indiriminin doğru
hesaplanmasına imkân verecek şekilde
muhasebeleştirilmesi zorunludur.
Ar-Ge
indiriminin uygulamasında izlenecek yöntem
MADDE 9
– (1) Ar-Ge
indiriminden yararlanacak işletmeler, yıllık gelir
veya kurumlar vergisi beyannamesi ekinde aşağıda
belirtilen belgeleri bağlı bulunulan vergi dairesine
verirler. Bu belgelerin, Ar-Ge
ve yenilik projeleriyle
teknogirişim sermayesi desteğinden yararlanan
işletmeler için destek veren kamu kurumu, kuruluşu,
idaresi veya kanunla kurulan vakıf; Ar-Ge
merkezleri ile rekabet öncesi işbirliği projeleri
için başvuru yapılan kamu kurumu; teknoloji merkezi
işletmeleri için Teknoloji Merkezi Müdürlüğü;
Türkiye’nin antlaşmalarla taraf olduğu ikili ya da
çok taraflı uluslararası Ar-Ge
işbirliği programları fonlarından malî olarak
desteklenen Ar-Ge ve
yenilik projeleri için ise TÜBİTAK tarafından
onaylanmış olması gerekir.
a) Kanun kapsamında ilk defa Ar-Ge
indiriminden yararlanacak olan Ar-Ge
merkezlerinden "Ar-Ge
Merkezi Belgesi"; proje esaslı Ar-Ge
indiriminden yararlanacak olanlardan ise teknik
kuruluşlarca düzenlenmiş olan "Ar-Ge
ve Yenilik Projesi Değerlendirme Raporu" veya
"Rekabet Öncesi İşbirliği Projesi Değerlendirme ve
Denetim Komisyonu Kararı" veyahut proje sözleşmesi
istenir. Ancak, Ar-Ge
Merkezi Belgesini veya Ar-Ge
ve Yenilik Projesi Değerlendirme Raporunu daha önce
vergi dairesine vermiş olup aynı kapsamda Ar-Ge
indirimine devam eden işletmelerden, izleyen
vergilendirme dönemlerinde bu belgelerin yeniden
ibrazı istenmez.
b) Ar-Ge
ve yenilik projesi veya projeleri ile rekabet öncesi
işbirliği projesi veya projelerinin,
teknogirişim
sermayesinden yararlanan işletmeler için desteği
veren merkezî yönetim kapsamındaki kamu idaresince
onaylanmış bulunan proje sözleşmesi ve eki iş
planının, Ar-Ge
merkezleri ile teknoloji merkezi işletmelerinde
yürütülen Ar-Ge ve
yenilik projelerinin hangi aşamada bulunduğu, bu
projelerin veya iş planının uygulama durumuna
ilişkin belgeler,
c) Ar-Ge
indirimine konu olan harcamaların ana gruplar
itibarıyla yıllık tutarları ve ayrıntılı dökümünü
gösteren liste,
ç) Ar-Ge
merkezleri, teknoloji merkezi işletmeleri, Ar-Ge
ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projeleri ve teknogirişim
sermaye desteğinden yararlanan işletmelerde
çalışanların projeler itibarıyla sayıları ve
nitelikleri, bu personelin projelerde görev aldığı
süreler, ücretleri, kesilen ve istisna edilen vergi
tutarlarını gösteren liste,
d)
Dışarıdan alınan danışmanlık,
ekspertiz ve benzeri hizmetlere ilişkin
olarak, hizmet sağlayan kişi/kurum adı, T.C. kimlik
no/vergi kimlik numarası, alınan hizmetin mahiyeti,
fatura tarihi ve numarası, tutarı, stopaj ve KDV
tutarına ilişkin liste.
(2) Ar-Ge
merkezlerinde ve rekabet öncesi işbirliği
projelerinde Ar-Ge
indiriminin uygulanabilmesi için birinci fıkrada
belirtilen belgeleri de içeren yeminli malî müşavir
tasdik raporunun ilgili mevzuatta belirtilen süre
içinde bağlı bulunulan vergi dairesine verilmesi
zorunlu olup, Ar-Ge
merkezleri ve rekabet öncesi işbirliği projeleri
için yukarıda sayılan belgelerin beyannameyle
birlikte ayrıca verilmesi istenilmez.
(3) Ar-Ge
indirimine ilişkin birinci fıkrada belirtilen
belgelere tam tasdik raporu ekinde yer verilmiş
olması durumunda, Ar-Ge
indirimine ilişkin olarak ayrıca tasdik raporu
düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gelir Vergisi
Stopajı Teşviki ve Sigorta Primi Desteği Uygulaması
Gelir
vergisi stopajı teşviki uygulaması
MADDE 10 –
(1) Teknoloji
merkezi işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla
kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası
fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından
yürütülen Ar-Ge ve
yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projelerinde ve teknogirişim
sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde
çalışan Ar-Ge ve destek
personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde
ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar için %90’ı,
diğerleri için %80’i gelir vergisinden müstesnadır.
Bu istisnanın
hesaplanmasında, bu kapsamdaki personelin fiilen Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine ayırdıkları zamanın toplam
çalışma zamanına oranı dikkate alınır.
(2) Gelir
vergisi istisnasından yararlanacak olan destek
personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam
zamanlı Ar-Ge personeli
sayısının %10’unu aşamaz. Küsuratlı sayılar tama
iblağ edilir. Destek personelinin toplam tam zamanlı
Ar-Ge personeli
sayısının %10’unu aşması hâlinde, brüt ücreti en az
olan destek personelinin ücretinden başlamak üzere
istisna uygulanır. Brüt ücretlerin aynı olması
hâlinde, ücretine gelir vergisi istisnası
uygulanacak destek personeli işverence belirlenir.
(3)
Birinci fıkra kapsamında belirtilen projelerde görev
alan ve/veya işletmelerde çalışan kamu personeli
belirtilen istisnadan yararlanamaz.
(4) Teşvik
uygulamasında, istisna, Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında çalışmaya ilişkin
ücret matrahına uygulanır ve sadece vergiye tabi
ücret üzerinden tevkif edilen tutar muhtasar
beyannameye yansıtılır. Muhtasar beyanname ekinde,
istisnadan yararlandırılan ücretlilere ilişkin
olarak içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenecek olan
bildirim işverenlerce doldurulur ve bağlı bulunulan
vergi dairesine verilir.
(5) Kanun
kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlanan
personel için 29/1/2004
tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın
Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun aynı mahiyetteki hükümlerinden aynı
vergilendirme dönemi içinde ayrıca yararlanılamaz.
Ancak, Ar-Ge ve destek
personeli dışında kalan personel ile tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının %10’unu aşan tam zaman eşdeğer
destek personeli için gerekli şartların taşınması
hâlinde, 5084 sayılı Kanunda öngörülen destek ve
teşvik unsurlarından yararlanılabilir.
Sigorta
primi desteği uygulaması
MADDE
11 – (1)
Kamu personeli hariç olmak üzere, teknoloji merkezi
işletmelerinde, Ar-Ge
merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla
kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası
fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından
yürütülen Ar-Ge ve
yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği
projelerinde ve teknogirişim
sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde
çalışan Ar-Ge personeli
ile destek personelinin, 5 inci madde kapsamındaki
çalışmaları nedeniyle elde ettikleri ücretleri
üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren
hissesinin yarısı; 26/6/2001
tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme
Bölgeleri Kanununun geçici ikinci maddesi uyarınca
ücreti gelir vergisinden istisna tutulmuş fiilen
çalışan personelin gelir vergisi istisnasının
uygulandığı sürece gelir vergisinden istisna tutulan
ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren
hissesinin yarısı, beş yılı aşmamak üzere Maliye
Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
(2)
İşveren hissesi sigorta primi desteğinden
yararlanacak olan destek personelinin tam zaman
eşdeğer sayısı toplam tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının %10’unu aşamaz. Küsuratlı
sayılar tama iblağ edilir. Destek personelinin
toplam tam zamanlı Ar-Ge
personeli sayısının %10’unu aşması hâlinde, brüt
ücreti en az olan destek personelinin ücretinden
başlamak üzere sigorta primi işveren hissesi teşviki
uygulanır. Brüt ücretlerin aynı olması hâlinde,
sigorta primi işveren hissesi teşviki uygulanacak
destek personeli işverence belirlenir.
(3) Sigorta primi işveren
hissesi desteğinden yararlanılabilmesi için
teknoloji merkezi işletmelerinin TEKMER
müdürlüğünden, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla
kurulan vakıflar tarafından desteklenen Ar-Ge
ve yenilik projelerinde desteği veren kamu
kurum/kuruluşu veya kanunla kurulan vakıftan,
uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK
tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projeleri için TÜBİTAK’tan, Ar-Ge
merkezleri ile rekabet öncesi işbirliği projeleri
için Sanayi ve Ticaret Bakanlığından,
teknogirişim sermaye
desteği alan işletmeler için merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinden, Teknoloji
Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında ücreti gelir
vergisinden istisna tutulan personel çalıştıran
işverenlerin, sigortalının bölgede fiilen çalışıp
çalışmadığını denetlemekle yükümlü yönetici
şirketten alacakları belgeyle işyerinin bağlı
bulunduğu Sosyal Güvenlik (Devredilen SSK) İl
Sigorta Müdürlüğüne yazılı olarak müracaat etmeleri
şarttır.
(4)
İşveren hissesi sigorta prim desteğinden, Kanunda
aranılan şartların taşındığına ve bu Yönetmeliğin
ilgili maddeleri gereğince destekten yararlanmaya
hak kazanıldığına ilişkin ilgili kurum, kuruluş veya
denetimle görevli şirket tarafından düzenlenen
belgenin alındığı tarihten itibaren yararlanılır.
(5)
İşverenlerin, işveren hissesi sigorta prim
desteğinden yararlanabilmeleri için kapsama giren
sigortalıların çalışmalarına ilişkin aylık prim ve
hizmet belgelerini yasal süresi içinde Sosyal
Güvenlik (Devredilen SSK) İl Sigorta Müdürlüğüne
vermeleri zorunludur. Söz konusu belgenin yasal
süresi dışında verilmesi hâlinde, Kanunda belirtilen
sigorta primi işveren hissesi desteğinden
yararlanılamaz ve bu belgelerdeki sigorta
primlerinin sigortalı ve işveren hisselerinin tümü
işverenlerden tahsil edilir.
(6)
Kapsama giren sigortalılara ilişkin aylık prim ve
hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmesi
hâlinde, tahakkuk eden sigorta primi işveren
hissesinin yarısı ile sigortalı hissesinin
işverenlerce ödenip ödenmediğine bakılmaksızın,
sigorta primi işveren hissesinin diğer yarısı Maliye
Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
(7)
Sigorta primi işveren hissesi desteğinin
hesaplanmasında, bu kapsamdaki personelin fiilen Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerine ayırdıkları zamanın,
toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınır.
(8)
Kapsama giren personelin ay içindeki çalışmalarının
tamamının Ar-Ge ve
yenilik faaliyetleriyle ilgili olması hâlinde hak
kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin
süreleri de bu kapsamda değerlendirilir. Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinde kısmi zamanlı olarak
çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili ve
yıllık ücretli izin süreleri sigorta primi işveren
hissesi desteği uygulamasında dikkate alınmaz.
(9)
İşveren hissesi sigorta prim desteği, kapsama giren
her bir personel için Kanunda sayılan şartları
taşımaları kaydıyla, Kanuna göre Sosyal Güvenlik
Kurumuna ilk defa bildirilmeye başlanılan tarihten
itibaren beş yılı aşmamak üzere uygulanır. Destekten
yararlanılmaya başlanıldıktan sonra herhangi bir
sebeple çalışmaya ara verilmesi veya destekten
yararlanılmaya başlanıldıktan sonra işten ayrılıp
aynı işe tekrar başlanılması ya da Kanun kapsamına
giren başka bir işyerinde çalışmaya başlanılması bu
süreyi uzatmaz.
(10) Kanun
kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteğinden
yararlanılan sigortalılardan dolayı ayrıca, 5084
sayılı Kanunun değişik 4 üncü maddesi ve
22/5/2003 tarihli ve 4857
sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesinde öngörülen
sigorta primi işveren hissesi desteğinden
yararlanılamaz. Ancak, Ar-Ge
ve destek personeli dışında kalan personel ile tam
zamanlı Ar-Ge personeli
sayısının %10’unu aşan tam zaman eşdeğer destek
personeli için gerekli şartların taşınması hâlinde,
5084 ve 4857 sayılı kanunlarda öngörülen sigorta
primi işveren hissesi desteğinden yararlanılabilir.
(11) İşveren hissesi sigorta
prim desteğinden yararlanan işyerlerinin, Sosyal
Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrolle görevli
memurlarınca veya Kanunun 4 üncü maddesi gereğince
yapılacak denetimler sonucunda ya da TEKMER
müdürlüğünden, yönetici şirketlerden veya resmî
kurum ve kuruluşlardan alınacak belgelerden işveren
hissesi sigorta prim desteğinden yararlanabilmek
için gerekli şartları taşımadıklarının anlaşılması
hâlinde, daha önce Maliye Bakanlığınca karşılanmış
olan işveren hissesi sigorta prim tutarları, ödeme
vadesinin bittiği tarihi takip eden aydan başlanarak
sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümleri
gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme
zammıyla birlikte işverenlerden tahsil edilir.
(12)
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2
nci maddesi uyarınca
ücreti gelir vergisinden istisna tutulmuş ve bölgede
fiilen çalışan personelin ücretleri üzerinden
hesaplanan sigorta primi işveren hissesi desteği
uygulamasında, Yönetmeliğin bu maddesi dışındaki
diğer şartlar aranmaz. Teknoloji Geliştirme
Bölgeleri Kanunu kapsamındaki yönetici şirketler bu
destekten yararlanan işverenlerin ilgili mevzuata
göre gerekli şartları taşıyıp taşımadığını
denetlemek, şartların taşınmadığının tespiti hâlinde
durumu işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik
(Devredilen SSK) İl Sigorta Müdürlüğüne 10 gün
içinde bildirmekle yükümlüdür.
(13)
Birinci fıkra kapsamına giren işverenlerin Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleriyle ilgili birden fazla
işyerinin olması durumunda, kapsama giren her bir
işyeri için ayrı başvuru yapılır ve her bir işyeri
ayrı ayrı
değerlendirilir. İşyerlerinin, aynı organizasyon
yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş
birden fazla Ar-Ge
merkezinin bulunması durumunda, her bir Ar-Ge
merkezi için yeni işyeri dosyası tescil edilmek
suretiyle ayrı başvuru yapılır.
(14)
Tamamlanmamış bir Ar-Ge
ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge
ve yenilik projesini devralan işletme, gerekli
şartları taşıması hâlinde işveren hissesi sigorta
primi desteğinden yararlanır. Buna karşın,
tamamlanmış bir Ar-Ge ve
yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge
ve yenilik projesini devralan işletme, işveren
hissesi sigorta primi desteğinden yararlanamaz.
(15) Hizmetleri ve ücretleri
daha önce Kanuna göre bildirilmiş olan
sigortalılara, işverenlerince, toplu iş
sözleşmelerine istinaden ücret farkı ödenmesine
karar verilmesi ve Ar-Ge
yenilik faaliyetleriyle ilgili çalışmalara ait ücret
farklarına ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve
hizmet belgelerinin toplu iş sözleşmesinin
imzalandığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Kuruma
verilmesi hâlinde, işveren hissesi sigorta primi
desteğinden yararlanılabilir.
(16)
Birinci fıkra kapsamında belirtilen projelerde görev
alan veya işletmelerde çalışan kamu personeli, aylık
sosyal güvenlik destek primine tabi olanlar,
5/6/1986 tarihli ve 3308
sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday
çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören
öğrenciler ile topluluk sigortasına tabi olanlar
için, işveren hissesi sigorta primi desteğinden
yararlanılamaz.
(17) Kanun
kapsamına giren sigortalılara ücret dışında yapılan
ödemeler, Kanun kapsamında düzenlenen aylık prim ve
hizmet belgesinde yer alan prime esas kazanca dâhil
edilmez. Bu ödemeler, destek kapsamına girmeyen
aylık prim ve hizmet belgesiyle Sosyal Güvenlik
Kurumuna bildirilir.
(18) Kanun
kapsamında düzenlenen aylık prim ve hizmet
belgelerinden dolayı tahakkuk eden işsizlik
sigortası primleri hakkında işveren hissesi sigorta
primi desteği uygulanmaz.
(19) Kanun
kapsamına giren sigortalılar için düzenlenecek aylık
prim ve hizmet belgeleri için damga vergisi alınmaz.
(20)
Yukarıdaki hükümler çerçevesinde doğan sigorta prim
desteği tutarları, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren takvim yılının üçer aylık
dönemleri itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne
bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Teknogirişim
Sermayesi Desteği
Teknogirişim sermayesi
desteği uygulaması
MADDE
12 – (1)
Teknogirişim sermayesi
desteğine, örgün öğrenim veren üniversitelerin
herhangi bir lisans programından bir yıl içinde
mezun olabilecek durumdaki öğrenci, yüksek lisans
veya doktora öğrencisi ya da lisans, yüksek lisans
veya doktora derecelerinden birini ön başvuru
tarihinden en çok beş yıl önce almış kişiler
başvurabilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen
"bir yıl içinde mezun olabilme" şartının; ilgili
üniversitenin yetkili birimlerince
teknogirişim sermayesi
desteği için talepte bulunulan merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idaresi adına düzenlenen bir
yazıyla "ön başvuru tarihinden en çok beş yıl önce
alma" şartının ise ilgili üniversitelerce verilen
çıkış belgesiyle veya diplomayla tevsik edilmesi
gerekir.
(3)
Destekten, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idaresi
tarafından kabul edilmiş iş planına uygun biçimde ve
destek başvurusundan sonra ihdas edilmiş ve
girişimcinin tek başına temsil ve ilzama yetkili
olduğu işletme yararlanabilir.
(4)
İşletme yetkilisi, işletme düzeyinde katma değer
yaratan, bir veya birden çok gerçek veya tüzel
kişiye ait olan işletmeyi tek başına ve en geniş
şekilde temsil ve ilzama yetkili olan kişidir.
(5)
Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerince,
üçüncü fıkrada belirtilen şartları taşıyan
işletmelere bir defaya mahsus olmak üzere, teminat
alınmaksızın ve hibe olarak 100.000.- Yeni Türk
Lirasına kadar teknogirişim
sermayesi desteği verilebilir.
(6)
Teknogirişim sermaye
desteğinden yararlanan işletmelere ait Ar-Ge
ve yenilik projelerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca
desteklenmesi durumunda,
teknogirişim sermayesi olarak verilen destek
tutarı, Ar-Ge ve yenilik
projesi harcamalarından veya desteğinden indirilmez.
(7) Destek
kararını veren merkezî yönetim kapsamındaki kamu
idaresi bir işletmeye verilecek hibe şeklindeki
sermaye desteğini taksitlere bölebilir, destek
ödemelerinin yapılması için çeşitli başarım
ölçütlerinin yerine getirilmesini şart koşabilir,
öncelikli olarak destekleyeceği teknolojik alanlar
belirleyebilir.
(8) Kanun
kapsamında, yılı bütçesinde Ar-Ge
harcamalarının desteklenmesi amacıyla hibe şeklinde
ödeneği bulunan merkezî yönetim kapsamındaki kamu
idarelerinin tümü tarafından yapılan ödemelerin
toplamı, her takvim yılı için 10.000.000.- Yeni Türk
Lirasını aşamaz. Bu husus merkezî yönetim bütçesinin
hazırlanması ve uygulanması esnasında dikkate alınır
ve izlenir.
(9)
Beşinci ve sekizinci fıkralarda belirtilen maktu
tutarlar, takip eden yıllarda Vergi Usul Kanununa
göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılmak suretiyle dikkate alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Damga Vergisi
İstisnası
Damga
vergisi istisnası uygulaması
MADDE
13 – (1)
Kanun kapsamındaki her türlü Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleriyle ilgili olarak düzenlenen
kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.
(2) Damga vergisi istisnasının
uygulanabilmesi için Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılacak işlemleri
belirten ve desteği veren kamu kurum ve kuruluşu,
Ar-Ge merkezleri ile
rekabet öncesi işbirliği projeleri için başvuru
yapılan kamu kurumu, teknoloji merkezi işletmeleri
için TEKMER müdürlüğü, uluslararası fonlarca
desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projeleri için TÜBİTAK tarafından onaylı
listenin, işlem esnasında noter, resmî daireler,
diğer kamu kurum ve kuruluşları gibi işlem yapan
kurum ve kuruluşlara ibraz edilmesi yeterli olup,
işlem yapan kurum veya kuruluşlarca başka belge
aranmaz.
(3) İşlem
esnasında, söz konusu onaylı listenin herhangi bir
sebeple ibraz edilememesi durumunda, kâğıtlara
ilişkin damga vergisi ilgililerce ödenir.
(4) Destek
ve teşvik unsurlarının amacı dışında kullanılması,
şartların ihlali veya projelere yönelik
değerlendirme raporlarının olumsuz olmasının tespit
edilmesi hâlinde, istisna uygulamasına konu olan
damga vergisi 23 üncü madde kapsamında işletmelerden
tahsil edilir. İşlem esnasında istisna uygulanırken,
söz konusu listenin ibraz edilmiş olması bu
uygulamayı etkilemez.
(5) Kanun kapsamında damga
vergisi istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan
kurum ve kuruluşlar, istisna sebebiyle ilgililerine
ödettirilmeyen veya ödeme sırasında tevkif edilmeyen
damga vergisine ilişkin olarak içeriği Maliye
Bakanlığınca belirlenecek olan bildirimi, işlemin
yapıldığı tarihi izleyen 1 ay içinde ilgililerin
gelir ve kurumlar vergisi bakımından bağlı bulunduğu
vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.
(6) Ar-Ge
ve yenilik faaliyetleriyle ilgili olarak düzenlenen
ve istisnaya konu olan kâğıtlar ile istisnanın
uygulanmasına dayanak teşkil eden belgeler,
kâğıtların düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl
muhafaza edilir ve gerektiğinde ilgili kişi ve
kurumlara ibraz edilir.
ALTINCI BÖLÜM
Değerlendirme ve
Denetim Komisyonu, Ar-Ge
Merkezleri ile
Rekabet Öncesi
İşbirliği Projelerine İlişkin Hususlar
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu
MADDE
14 – (1) Ar-Ge
merkezi ve rekabet öncesi işbirliği projelerinin
değerlendirme ve denetimi, Değerlendirme ve Denetim
Komisyonu tarafından yapılır.
(2)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu aşağıda
belirtilen beş üyeden oluşur.
a) Maliye
Bakanlığı tarafından 1 yıl için belirlenecek bir
üye,
b) Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı Sanayi Araştırma ve Geliştirme
Genel Müdürü veya mazereti hâlinde yardımcısı,
c) Sanayi
ve Ticaret Bakanlığının talebi üzerine tüm yüksek
öğretim kurumlarınca, bir yıl için önerilecek,
teknoloji alanlarında uzmanlığı bulunan en az 20
akademisyen arasından, başvurusu değerlendirilecek
merkezin ya da rekabet öncesi işbirliği projesinin
ilgili olduğu konuya göre aynı Bakanlık tarafından
seçilecek iki üye,
ç) Sanayi ve Ticaret
Bakanlığının talebi üzerine Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliği (TOBB) tarafından bir yıl için
önerilecek teknoloji alanlarında uzmanlığı olan,
tercihen üniversite veya araştırma kurumlarında
görevli en az 10 bilim insanı arasından, başvurusu
değerlendirilecek merkezin ya da rekabet öncesi
işbirliği projesinin ilgili olduğu konuya göre aynı
Bakanlık tarafından seçilecek bir üye.
(3)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu değerlendirme ve
denetim görevini, başvurusu değerlendirilecek ya da
denetlenecek Ar-Ge
merkezi veya rekabet öncesi işbirliği projesi
alanında teknolojik bilgi, uzmanlık ve deneyimi olan
hakemler görevlendirmek suretiyle yerine getirir. Bu
hakemler, akademik kariyeri bulunan, tercihen
üniversite veya araştırma kurumlarında görevli bilim
insanları arasından seçilir. Bir Ar-Ge
merkezi ya da rekabet öncesi işbirliği projesi
başvurusunun değerlendirilmesi sırasında
görevlendirilen hakemler aynı merkezin ya da
projenin denetlenmesinde görevlendirilemezler.
(4) Ar-Ge
merkezi ya da rekabet öncesi işbirliği projesi
başvurularının değerlendirilmesiyle ya da
denetimiyle görevlendirilen hakemler, yerinde fiili
inceleme ve denetlemeler yaparak hazırladıkları
raporu Değerlendirme ve Denetim Komisyonuna
sunarlar.
(5)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu, başvuruların
değerlendirilmesi veya denetimlerde
görevlendirilecek hakemleri belirlemek ve daha önce
bu amaçla görevlendirdiği hakemler tarafından
düzenlenen raporları görüşüp karara bağlamak üzere
en az 15 günde bir toplanır.
(6)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu, Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı Sanayi Araştırma ve Geliştirme
Genel Müdürü veya mazereti hâlinde yardımcısının
başkanlığında toplanır.
(7)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu en az dört üyenin
katılımıyla toplanır ve üç üyenin aynı yöndeki
oyuyla karar alır.
Ar-Ge
merkezleri
MADDE
15 – (1)
Kanunda öngörülen destek ve teşviklerden yararlanmak
üzere Ar-Ge Merkezi
Belgesi almak için yapılan başvurularda aşağıda
belirtilen asgari şartlar aranır.
a)
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre kurulan
teknoloji geliştirme bölgelerinde fiilen çalışan
personel sayısı dikkate alınmaksızın, Ar-Ge
merkezlerinde en az 50 tam zaman eşdeğer Ar-Ge
personeli istihdam edilmesi,
b) Ar-Ge
merkezlerinin Kanun kapsamındaki Ar-Ge
faaliyetlerinin yurt içinde gerçekleştirilmesi,
c) Başvuru
yapan işletmenin; yeterli Ar-Ge
yönetimi ile teknolojik varlıklar, Ar-Ge
insan kaynakları, fikrî haklar, proje ve bilgi
kaynakları yönetim yeteneği ve kapasitesinin
bulunması,
ç) Ar-Ge
merkezlerinin, Ar-Ge ve
destek personelinin Ar-Ge
merkezinde çalıştığının fiziki kontrolünü yapacak
mekanizmalara sahip olması,
d) Ar-Ge
merkezlerinin konusu, süresi, bütçesi ve personel
ihtiyacı tanımlanmış Ar-Ge
ve yenilik program ve projelerinin bulunması,
e) Ar-Ge
merkezlerinin ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş ve
tek bir yerleşke veya fiziki mekân içinde yer
alması,
f) Ar-Ge
merkezlerinin, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
Kanununa göre kurulan teknoloji geliştirme bölgeleri
dışında yer alması,
(2)
İşletmelerin, organizasyon yapısı içinde ayrı bir
birim şeklinde örgütlenmiş birden fazla Ar-Ge
merkezinin bulunması durumunda, her Ar-Ge
merkezi için ayrı başvuru yapılır.
(3)
Münhasıran Ar-Ge
faaliyetinde bulunmak üzere Ar-Ge
merkezi kuracak işletmeler için Türkiye’de ayrıca
üretim ya da ticaretle iştigal eden bir işyerinin
olması şartı aranmaz.
(4) Destek
ve teşviklerden yararlanmak isteyen işletmeler,
başvuru dosyasını Sanayi ve Ticaret Bakanlığına
elden ya da posta yoluyla teslim eder.
(5) Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı, Maliye Bakanlığının uygun
görüşünü alarak başvuruda aranılacak belgeler,
bunların şekil ve içeriği ile başvuruda izlenecek
yöntemler ve diğer hususlarla ilgili olarak
düzenleme yapmaya yetkilidir.
(6) Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı, başvuru dosyasının şekil ve
içeriği açısından ön incelemesini yapar, eksik bilgi
ve evrak bulunması hâlinde, tespit edilen
eksiklikleri en geç 15 gün içinde tamamlatır ve
başvuru dosyasının bir örneğini Değerlendirme ve
Denetim Komisyonu üyelerine iletir.
(7)
Başvuru, Değerlendirme ve Denetim Komisyonu
tarafından en geç 2 ay içinde değerlendirilip karara
bağlanır. Kararın olumlu olması hâlinde sonuç,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından Gelir İdaresi
Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve
başvuru sahibi işletmeye 7 gün içinde bildirilir.
(8)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu kararının olumsuz
olması hâlinde ise sonuç Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından işletmeye yazılı olarak bildirilir.
(9)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından Ar-Ge
merkezi başvurusu olumlu olarak değerlendirilen
işletmenin Ar-Ge Merkezi
Belgesi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından
verilir.
(10)
Başvurusu uygun bulunarak Ar-Ge
Merkezi Belgesi alan işletme, belgenin düzenlendiği
tarihten itibaren Kanunda belirtilen şartlarla
Kanunla sağlanan destek ve teşviklerden yararlanır.
Ar-Ge
merkezlerinin denetlenmesi
MADDE
16 – (1) Ar-Ge
merkezlerinin denetlenmesi, Değerlendirme ve Denetim
Komisyonu tarafından yapılır.
(2) Ar-Ge
merkezinde çalışan tam zaman eşdeğer Ar-Ge
personeli sayısı; fiilen çalışan personelin, çalışma
sürelerine göre üçer aylık dönemler itibarıyla
toplam çalışma süresinin, bir kişinin üç aylık tam
zamanlı çalışma süresine bölünmesi suretiyle
hesaplanır. Bir günde 8, haftada 45 saatin
üzerindeki ve ek çalışma süreleri bu hesaplamada
dikkate alınmaz. Üçer aylık dönemler, Ar-Ge
merkezini bünyesinde bulunduran işletmenin geçici
vergilendirme dönemleridir.
(3) Ar-Ge
merkezi bulunan işletmeler, bu merkezlerde çalışan
personel listesini her bir ay bazında ayrı
ayrı olmak üzere, geçici
vergilendirme dönemlerini izleyen ayın sonuna kadar
bağlı bulundukları vergi dairesine ve ilgili Sosyal
Güvenlik (Devredilen SSK) İl Sigorta Müdürlüğüne
verirler.
(4)
Herhangi bir üç aylık dönemde asgari Ar-Ge
personeli çalıştırma şartını ihlal eden işletmeler,
şartların ihlal edildiği tarihten tekrar sağlandığı
tarihe kadar Kanun kapsamında sağlanan destek ve
teşviklerden yararlanamazlar.
(5) Ar-Ge
merkezleri en geç 2 yılda bir denetlenir.
(6) Ar-Ge
merkezi, yürüttüğü faaliyetlere ilişkin faaliyet
raporunu her yıl belgenin verildiği takvim ayını
izleyen ay içinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığına
gönderir.
(7) Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı, faaliyet raporunun şekil ve
içeriği açısından ön incelemesini yapar, eksik bilgi
ve evrak bulunması hâlinde, tespit edilen
eksiklikleri en geç 15 gün içinde tamamlatır ve
başvuru dosyasının bir örneğini Değerlendirme ve
Denetim Komisyonu üyelerine iletir.
(8)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından Ar-Ge
merkezinin denetlenmesine ilişkin işlemler 45 günde
tamamlanır.
(9)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu değerlendirmesi
sonucunda, denetimde tespit edilen eksiklik ve
ihlalin ölçüsüne göre belge iptal edilir veya
eksikliklerin giderilmesi için 3 ayı geçmemek üzere
ilgili işletmeye süre verilir. Bu süre içinde
işletme, sağlanan destek ve teşviklerden
yararlanamaz.
(10)
Tespit edilen eksiklikler verilen süre içinde
giderilmediği takdirde işletmeye verilen Ar-Ge
Merkezi Belgesi iptal edilir. İşletme, şartların
ihlal edildiği tarihten itibaren Kanunda öngörülen
destek ve teşviklerden yararlanamaz.
(11) Ar-Ge
merkezinin 15 inci maddenin birinci fıkrasında
belirtilen temel şartları sağlamadığının tespit
edilmesi hâlinde ise Ar-Ge
Merkezi Belgesi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından iptal edilir.
(12) Ar-Ge
Merkezi Belgesi iptal edilen işletmeler belgenin
iptalini müteakip en erken 1 yıl sonra "Ar-Ge
Merkezi Belgesi" başvurusu yapabilirler.
(13) Bu
denetimler sırasında gerekli şartları taşımadığı
tespit edilen merkezlerin durumu Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı tarafından 10 gün içinde Gelir İdaresi
Başkanlığına ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına
bildirilir.
(14)
Kurulan birimlerin Ar-Ge
merkezi olma şartını kaybetmeleri, bu Yönetmelikte
belirtilen şartları ihlal etmeleri veya destek ve
teşviklerin amacı dışında kullanılması hâlinde,
şartların kaybedildiği, ihlalin gerçekleştiği veya
destek ve teşviklerin amacı dışında kullanıldığı
tarihten itibaren işletmeler Kanunla Ar-Ge
merkezlerine sağlanan destek ve teşviklerden
yararlanamazlar.
Rekabet
öncesi işbirliği projeleri
MADDE
17 – (1)
Rekabet öncesi işbirliği projelerinde birden fazla
kuruluşun yer alması zorunludur.
(2) Kanun
kapsamında rekabet öncesi işbirliği projelerine
tanınan destek ve teşviklerden yararlanılabilmesi
için yürütücü işletme, protokolün düzenlenme
tarihini takip eden 3 ay içinde hazırladığı proje
başvurusunu Sanayi ve Ticaret Bakanlığına elden veya
posta yoluyla teslim eder.
(3) Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı, Maliye Bakanlığının uygun
görüşünü alarak başvuruda aranılacak belgeler,
bunların şekil ve içeriği ile başvuruda izlenecek
yöntemler ve diğer hususlarla ilgili olarak
düzenleme yapmaya yetkilidir.
(4)
Başvuru dosyasının şekil ve içerik açısından ön
incelemesi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından
yapılır, eksik bilgi ve evrak bulunması hâlinde
eksikliklerin en geç 15 gün içinde tamamlanması
istenir.
(5)
Başvurunun değerlendirilmesi, Değerlendirme ve
Denetim Komisyonu tarafından en fazla 2 ayda
tamamlanır.
(6)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu kararının olumlu
olması hâlinde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile
işletme arasında proje sözleşmesi imzalanır.
İşletmeler, rekabet öncesi işbirliği projesi
sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ve
proje süresince Kanunla sağlanan destek ve teşvik
unsurlarından yararlanabilir.
(7) Proje
sözleşmesinin bir örneği; Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı tarafından, 7 gün içinde Gelir İdaresi
Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve
başvuru sahibi işletmeye bildirilir.
(8)
Rekabet öncesi işbirliği proje süresi en fazla 36 ay
olup, en fazla 12 ay ek süre verilebilir.
Rekabet
Öncesi İşbirliği Projelerinin Denetlenmesi
MADDE
18 – (1)
Rekabet öncesi işbirliği projelerinin denetlenmesi,
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından
yapılır. Denetim süreci, projeyi yürüten işletmenin
12 aylık dönemler itibarıyla hazırlayacağı gelişme
raporunu, bu dönemi izleyen ay sonuna kadar Sanayi
ve Ticaret Bakanlığına sunmasıyla başlatılır. Bu
süre içinde, gelişme raporu ile denetim sürecini
başlatmayan işletmeler izleyen aydan itibaren, Kanun
kapsamında indirim, istisna, destek ve teşviklerden
faydalanamaz.
(2) Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı, şekil ve içeriği açısından
gelişme raporunun ön incelemesini yapar, eksik bilgi
ve belge bulunması hâlinde, tespit edilen
eksiklikleri en geç 15 gün içinde tamamlatır ve bir
örneğini Değerlendirme ve Denetim Komisyonu
üyelerine iletir.
(3)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu, gelişme raporunu
en fazla 45 gün içinde inceleyerek projenin devamı
ya da iptali yönünde karar verir.
(4)
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu değerlendirmesi
sonucunda, projenin rekabet öncesi işbirliği
niteliğini kaybettiğinin tespit edilmesi hâlinde,
proje sözleşmesi iptal edilir.
(5)
Sözleşmenin iptal edilmesi durumunda Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı iptal yazısını 10 gün içinde Gelir
İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığı ve yürütücü işletmeye bildirir.
(6)
Rekabet öncesi işbirliği projesinde yer alan
işletmeler, projenin herhangi bir sebeple sona
ermesi hâlinde bu tarihten itibaren, proje
sözleşmesinin iptal edilmesi hâlinde ise denetimin
başlama tarihi itibarıyla Kanunla sağlanan destek ve
teşviklerden yararlanamaz.
(7)
Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, işbirliğini
oluşturan işletmelerin bu işbirliğine yaptıkları
katkılar, işbirliği protokolünde belirlenen
işletmelerden birisi adına açılacak özel bir hesapta
izlenir.
(8) Özel
hesaba aktarılan tutarlar, başka bir amaç için
kullanılamaz. Proje hesabında toplanan tutarlar,
özel hesabı açan işletmenin kazancının tespitinde
gelir olarak dikkate alınmaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Teknoloji
Merkezleri, Ar-Ge ve
Yenilik Projeleri ve
Teknogirişim
Sermayesi Desteği, Denetim
Teknoloji merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri)
MADDE
19 – (1)
İşletmeler, KOSGEB destek mevzuatı kapsamında
sağlanan desteklerden yararlanmak üzere, Ar-Ge
ve yenilik projeleriyle teknoloji merkezlerine
başvuru yaparlar.
(2)
İşletme başvuruları, 24/4/2005
tarihli ve 25795 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) Destekleri
Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde inceleme ve
değerlendirmeye tabi tutularak desteklenip
desteklenmeyeceğine karar verilir.
(3) İlgili
mevzuat uyarınca desteklenmesi uygun bulunan
işletmeler, Kanunla sağlanan destek ve teşvik
uygulamalarından, Ar-Ge
ve yenilik projesinin onaylandığı tarihten itibaren
ve proje süresince yararlanır.
(4) KOSGEB
teknoloji merkezi işletmelerinde yürütülen
projelerin herhangi bir sebeple sona ermesi veya
projeye verilen desteğin son bulması hâllerinde, Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti bitmiş sayılır ve bu tarihten
itibaren Kanunla sağlanan destek ve teşvik
unsurlarından yararlanılamaz. Bu durum, teknoloji
merkez kurullarınca 10 gün içinde işletmenin bağlı
bulunduğu vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik
(Devredilen SSK) İl Sigorta Müdürlüğüne bildirilir.
Ar-Ge
ve yenilik projeleri
MADDE
20 – (1) Ar-Ge
ve yenilik projeleri, başvuru yapılan kamu kurumu
veya kuruluşu ile kanunla kurulan vakıflar
tarafından kendi mevzuatına göre değerlendirilir.
Teknoloji merkezi işletmeleri
ile Ar-Ge merkezlerinde
yürütülen, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla
kurulan vakıflar tarafından desteklenen veya TÜBİTAK
tarafından yürütülen Ar-Ge
ve yenilik projeleri yeniden incelemeye tabi
tutulmaksızın, Ar-Ge ve
yenilik projelerine yönelik destek karar yazısının
düzenlendiği veya proje sözleşmesinin yürürlüğe
girdiği tarih itibarıyla Kanunla sağlanan destek ve
teşvik unsurlarından yararlanabilir.
(2)
Birinci fıkraya girmeyen, Türkiye’nin antlaşmalarla
taraf olduğu ikili ya da çok taraflı uluslararası
Ar-Ge işbirliği
programları fonlarından malî olarak desteklenen Ar-Ge
ve yenilik projelerini yürüten işletmeler de Kanun
kapsamındaki destek ve teşviklerden söz konusu proje
kapsamında ve proje destek süresince yararlanırlar.
Uluslararası Ar-Ge
işbirliği programlarınca desteklenen Ar-Ge
projelerinin Kanunla sağlanan destek ve teşvik
unsurlarından yararlanabilmesi için uluslararası
programa yapılan proje başvurusu, başvurulan
programa ait bilgiler, destek yazısı veya sözleşmesi
ve teşvikten yararlanacak işletmenin projedeki
katkısını içeren bilgilerle birlikte TÜBİTAK’ın
incelemesine sunulur.
(3) İkinci
fıkra kapsamında destek ve teşviklerden yararlanacak
işletmeler, TÜBİTAK’ın onay yazısının düzenlendiği
tarih itibarıyla Kanunla sağlanan destek ve
teşviklerden yararlanırlar.
(4)
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri içerisinde
gerçekleştirilen Ar-Ge
faaliyetlerine yönelik olarak kamu kurum ve
kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar veya
uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge
ve yenilik projeleri için Kanunla sağlanılan destek
ve teşviklerden bütün hâlinde yararlanılabilir. Bu
durumda, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa
göre sağlanan destek ve teşviklerden ayrıca
yararlanılamaz.
(5) Ar-Ge
ve yenilik projelerinde, projenin herhangi bir
sebeple sona ermesi veya projeye verilen desteğin
son bulması hâllerinde, Ar-Ge
ve yenilik faaliyeti bitmiş sayılır ve bu tarihten
itibaren Kanunla sağlanan destek ve teşvik
unsurlarından yararlanılamaz.
Teknogirişim sermayesi
desteği
MADDE
21 – (1)
Teknogirişim sermaye
desteği, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri
tarafından verilir.
(2)
Teknogirişim sermaye
desteği ön başvurusu, projenin konusu ve amacı,
bilimsel ve teknolojik niteliği, girişimcinin
deneyim ve altyapısı, kurmayı planladığı iş konusuna
yönelik pazar öngörüleri ve başarı ölçütlerine
ilişkin bilgiler, uygulama esaslarında belirlenen
biçime uygun bir şekilde hazırlanarak ilgili merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idaresine yapılır.
(3)
Başvurunun ön değerlendirmesi ilgili merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idaresi tarafından iş fikrinin,
Ar-Ge niteliği,
yenilikçi yönleri, amacı ve sonuçları, kurulması
planlanan işletmenin ulusal ve uluslararası
düzeydeki olası teknolojik katkısı, teknolojik ve
ekonomik öngörüleri dikkate alınarak yapılır.
(4) Ön
değerlendirme sonrasında içerik ve biçim olarak
yeterli bulunan ön başvuru dokümanı sahibinden iş
planını sunması istenir.
(5) Ön
başvurusu kabul edilen girişimci, ilgili merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idaresi tarafından
belirlenmiş biçime uygun olarak iş planını hazırlar.
(6) İş
planı; işin konu ve amaçlarına, başarı ölçütlerine,
bilimsel ve teknolojik niteliğine, girişimcinin
deneyim ve altyapısına, iş konusuyla ilgili pazar
bilgilerine yönelik detaylı bilgileri, analizleri ve
öngörüleri ile kurulması planlanan işletmenin 12
aylık detaylı eylem planını ve kısa, orta, uzun
vadeli yönetim ve pazarlama stratejilerini içerir.
(7)
Girişimci tarafından hazırlanan iş planı, çoğunluğu
ilgili merkezî yönetim kapsamındaki kamu idaresi
dışından seçilecek iş planla | 
